Με πρωτοβουλία του Βουλευτή ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής Πέτρου Παππά κατατέθηκε ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συνυπογεγραμμένη από τον Υπεύθυνο του Κ.Τ.Ε. Περιβάλλοντος Βουλευτή Μανώλη Χριστοδουλάκη, αναδεικνύοντας το οξύ και διαχρονικό πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της IQAir (Απρίλιος 2026), οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM2.5 στην πόλη καταγράφονται έως και τρεις φορές υψηλότερες από τα όρια που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, κατατάσσοντας τη Θεσσαλονίκη μεταξύ των πλέον επιβαρυμένων αστικών περιοχών της χώρας. Οι Βουλευτές επισημαίνουν ότι η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα διαχρονικής αποτυχίας σχεδιασμού και υλοποίησης αποτελεσματικών πολιτικών. Η έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδίου για τις αστικές μεταφορές, η ενεργειακή φτώχεια που οδηγεί σε αυξημένη χρήση ρυπογόνων μορφών θέρμανσης, καθώς και η υποβάθμιση του αστικού πρασίνου, συνθέτουν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό περιβαλλοντικό τοπίο.

Παράλληλα, τονίζεται ότι οι πολίτες εκτίθενται καθημερινά σε επιβαρυμένο αέρα, ενώ το σύστημα υγείας επιβαρύνεται με αυξανόμενο κόστος λόγω των επιπτώσεων της ρύπανσης στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Η απουσία πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης μεταφράζεται σε απώλεια ποιότητας ζωής και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τη χώρα.

Σε δήλωσή του, ο Πέτρος Παππάς ανέφερε:
«Η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί να συνεχίσει να αναπνέει έναν αέρα επικίνδυνο για την υγεία των πολιτών της. Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά μια βαθιά πολιτική επιλογή ή – καλύτερα – μια διαχρονική πολιτική αποτυχία. Απαιτείται άμεσα ένα ολοκληρωμένο και δεσμευτικό σχέδιο με συγκεκριμένα μέτρα, χρονοδιαγράμματα και λογοδοσία. Η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος οφείλει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα της Πολιτείας». Οι ερωτώντες τονίζουν την ανάγκη άμεσης υιοθέτησης ενός ολοκληρωμένου, πολυεπίπεδου σχεδίου δράσης, με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Με την κοινοβουλευτική τους παρέμβαση, καλούν την κυβέρνηση να απαντήσει, μεταξύ άλλων, στα εξής κρίσιμα ζητήματα:
• Τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τις συγκεντρώσεις PM2.5 και τις ημέρες υπέρβασης των ορίων,
• Την ύπαρξη και το περιεχόμενο ολοκληρωμένου σχεδίου για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα,
• Τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές και την ανανέωση του στόλου οχημάτων,
• Τα κίνητρα για τον περιορισμό της καύσης ξύλου και άλλων ρυπογόνων μορφών θέρμανσης,
• Τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση του αστικού πρασίνου,
• Τις πολιτικές αποσυμφόρησης της κυκλοφορίας,
• Το κόστος προστίμων λόγω υπέρβασης των ευρωπαϊκών ορίων,
• Και τη θεσμική και χρηματοδοτική ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος δεν μπορεί να παραμένει σε δεύτερη μοίρα. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται άμεσα ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό σχέδιο, που θα διασφαλίζει καθαρό αέρα και βιώσιμη καθημερινότητα για όλους τους πολίτες.

Προς: Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Επικίνδυνα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη – Έως και τριπλάσια υπέρβαση των ορίων του ΠΟΥ και ανάγκη άμεσης εθνικής παρέμβασης»
Κύριε Υπουργέ
Η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά μια διαχρονική αποτυχία άσκησης αποτελεσματικής δημόσιας πολιτικής, με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την καθημερινότητα των πολιτών.
Παρά τα επανειλημμένα προειδοποιητικά στοιχεία και τις επιστημονικά τεκμηριωμένες επισημάνσεις, η κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα αποσπασματικά, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο και χωρίς μετρήσιμους στόχους. Τα πρόσφατα δεδομένα της IQAir (Απρίλιος 2026) επιβεβαιώνουν ότι οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων (PM2.5) παραμένουν έως και τρεις φορές υψηλότερες από τα όρια που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, κατατάσσοντας τη Θεσσαλονίκη μεταξύ των πιο επιβαρυμένων αστικών περιοχών της χώρας.
Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί σε συγκυριακούς παράγοντες. Αντιθέτως, αποτυπώνει τη διαχρονική αδυναμία σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικών για τις αστικές μεταφορές, την ενεργειακή φτώχεια και τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Η έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων για την ανανέωση του στόλου οχημάτων, η απουσία ολοκληρωμένων παρεμβάσεων για τον περιορισμό της καύσης στερεών καυσίμων, καθώς και η υποβάθμιση του αστικού πρασίνου συνθέτουν μια εικόνα στασιμότητας.
Την ίδια στιγμή, οι πολίτες καλούνται να ζουν καθημερινά με επιβαρυμένο αέρα, ενώ το Εθνικό Σύστημα Υγείας επωμίζεται το αυξανόμενο κόστος νοσηρότητας που συνδέεται άμεσα με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η απουσία πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης μεταφράζεται όχι μόνο σε απώλεια ποιότητας ζωής, αλλά και σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τη χώρα.
Είναι προφανές ότι η μέχρι σήμερα πολιτική δεν επαρκεί. Η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί υπό καθεστώς μόνιμης υπέρβασης των ορίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης, χωρίς σαφές σχέδιο εξόδου από την κρίση.
Καθίσταται, συνεπώς, σαφές ότι απαιτείται ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο σχέδιο δράσης, με σαφείς στόχους, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Επειδή οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων (PM2.5) στη Θεσσαλονίκη παραμένουν σταθερά έως και τρεις φορές υψηλότερες από τα όρια του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας,
Επειδή η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται άμεσα με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, επιβαρύνοντας τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα,
Επειδή η κατάσταση αυτή δεν είναι πρόσκαιρη αλλά διαχρονική, αποτυπώνοντας την αποτυχία άσκησης αποτελεσματικής πολιτικής,
Επειδή η χώρα εκτίθεται σε σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις λόγω της υπέρβασης των ευρωπαϊκών ορίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης,
Επειδή υπάρχουν τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες λύσεις που δεν έχουν υλοποιηθεί με την απαιτούμενη ταχύτητα και συνέπεια,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1.
Ποια είναι τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τις συγκεντρώσεις PM2.5 στη Θεσσαλονίκη και πόσες ημέρες υπέρβασης των επιτρεπόμενων ορίων έχουν καταγραφεί τα τελευταία έτη;
2.
Υπάρχει εγκεκριμένο, ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στη Θεσσαλονίκη; Αν ναι, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ποιοι οι συγκεκριμένοι στόχοι;
3.
Ποια μέτρα προγραμματίζονται για την ανανέωση του στόλου οχημάτων και τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές;
4.
Προτίθεται η κυβέρνηση να θεσπίσει στοχευμένα κίνητρα για τον περιορισμό της καύσης ξύλου και άλλων ρυπογόνων μορφών θέρμανσης;
5.
Ποιες είναι οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις για την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και τη δημιουργία νέων ελεύθερων χώρων;
6.
Εξετάζονται πολιτικές αποσυμφόρησης της κυκλοφορίας και μείωσης των εκπομπών στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης;
7.
Ποιο είναι το συνολικό ύψος των προστίμων που έχει καταβάλει ή κινδυνεύει να καταβάλει η χώρα λόγω υπέρβασης των ευρωπαϊκών ορίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης;
8.
Σε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες προτίθεται να προβεί το Υπουργείο προκειμένου να ενισχύσει θεσμικά, χρηματοδοτικά και επιχειρησιακά την τοπική αυτοδιοίκηση (Περιφέρεια και Δήμους) για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλονίκη και ποιο είναι το σχετικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παππάς Πέτρος
Χριστοδουλάκης Εμμανουήλ