ΛΕΥΚΩΣΙΑ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν μετατόπισε βίαια το κέντρο βάρους της κρίσης στην «καρδιά» της Ανατολικής Μεσογείου. Η πρόσφατη επίθεση με ιρανικό drone στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι λειτούργησε ως θρυαλλίδα εξελίξεων, ωθώντας την Αθήνα και τη Λευκωσία σε μια συντονισμένη διπλωματική αντεπίθεση με στόχο τη δημιουργία μιας μόνιμης ευρωπαϊκής «ομπρέλας» προστασίας για την Κύπρο.

Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, και ο Κύπριος Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, έθεσαν μετ’ επιτάσεως το ζήτημα της ενεργοποίησης του Άρθρου 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης της Ε.Ε. Πρόκειται για τη λεγόμενη «ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής», η οποία ορίζει ότι αν ένα κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση, τα υπόλοιπα οφείλουν να το βοηθήσουν με κάθε διαθέσιμο μέσο.

«Η Κύπρος δεν είναι μόνη, ούτε αποτελεί “γκρίζα ζώνη” στη Μεσόγειο», δήλωσε κυβερνητική πηγή, υπογραμμίζοντας ότι η Λευκωσία ζητά πλέον έναν συγκεκριμένο «οδικό χάρτη». Στόχος είναι η ρήτρα να μην παραμείνει μια θεωρητική διακήρυξη, αλλά να μεταφραστεί σε μόνιμη παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων και συστημάτων αεράμυνας στο νησί.

Η Γαλλία φαίνεται να πρωτοστατεί στην υλοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας. Ήδη, Παρίσι και Αθήνα έχουν συμφωνήσει για την αποστολή φρεγατών και αντιαεροπορικών συστημάτων στην περιοχή, προκειμένου να θωρακιστεί ο κυπριακός εναέριος χώρος. Η κίνηση αυτή στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη και τους συμμάχους της, ότι οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια κατά της Κύπρου θα εκλαμβάνεται ως επίθεση κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ρήτρα του Άρθρου 42 θεωρείται η «ευρωπαϊκή εκδοχή» του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ. Αν και η εφαρμογή της στο παρελθόν ήταν σπάνια (χρησιμοποιήθηκε από τη Γαλλία μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι το 2015), η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία την καθιστά το ισχυρότερο νομικό και πολιτικό εργαλείο της Ε.Ε.

Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί σε επίπεδο Υπουργών Άμυνας, με την Κύπρο να διεκδικεί πλέον έναν αναβαθμισμένο ρόλο ως το ανατολικό προπύργιο της ευρωπαϊκής ασφάλειας.