ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ – Σε ένα πρότυπο εργαστήριο οικολογικής αποκατάστασης μετατρέπεται ο ποταμός του Αγίου Γερμανού στις Πρέσπες, με την εφαρμογή μιας καινοτόμου μεθόδου που αλλάζει τα δεδομένα στη διαχείριση των ελληνικών υδάτινων σωμάτων: τις παγίδες φερτών υλικών.
Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Prespa’s Green & Blue Lifelines» από την Εταιρία Προστασίας Πρεσπών (ΕΠΠ), στοχεύει στην αποκατάσταση της φυσικής ροής του ποταμού και την προστασία της σπάνιας βιοποικιλότητας της περιοχής.
Τέλος στα Τσιμεντένια Αναχώματα
Για δεκαετίες, η διαχείριση των ποταμών στην Ελλάδα βασιζόταν σε «σκληρές» τεχνικές παρεμβάσεις, όπως ο εγκιβωτισμός με τσιμέντο και τα ψηλά φράγματα. Αυτές οι μέθοδοι, αν και προσέφεραν πρόσκαιρη αντιπλημμυρική προστασία, διέκοπταν την οικολογική συνεκτικότητα, εμποδίζοντας τα ψάρια να μετακινηθούν και αλλοιώνοντας το φυσικό υπόστρωμα του ποταμού.
Η νέα προσέγγιση στον Άγιο Γερμανό προκρίνει τις Λύσεις βασισμένες στη Φύση (Nature-based Solutions). Οι παγίδες φερτών υλικών είναι ειδικά σχεδιασμένες κατασκευές που επιτρέπουν στο νερό να ρέει ελεύθερα, ενώ συγκρατούν επιλεκτικά ιζήματα, πέτρες και ξύλα σε συγκεκριμένα σημεία.
Σανίδα Σωτηρίας για την Πέστροφα των Πρεσπών
Ο ποταμός του Αγίου Γερμανού είναι ο μοναδικός τόπος αναπαραγωγής της ενδημικής Πέστροφας των Πρεσπών (Salmo peristericus). Το συγκεκριμένο είδος χρειάζεται καθαρό, γεμάτο χαλίκια βυθό για να αποθέσει τα αυγά του.
«Με την αφαίρεση παλαιών τσιμεντένιων εμποδίων και την τοποθέτηση των νέων παγίδων, το ποτάμι αποκτά ξανά τη δυνατότητα να “αυτοκαθαρίζεται” και να διαμορφώνει το κατάλληλο υπόστρωμα για τα ψάρια», εξηγούν οι ειδικοί της ΕΠΠ.
«Με την αφαίρεση παλαιών τσιμεντένιων εμποδίων και την τοποθέτηση των νέων παγίδων, το ποτάμι αποκτά ξανά τη δυνατότητα να “αυτοκαθαρίζεται” και να διαμορφώνει το κατάλληλο υπόστρωμα για τα ψάρια», εξηγούν οι ειδικοί της ΕΠΠ.
Τα Πολλαπλά Οφέλη
Η εφαρμογή της πρακτικής αυτής επιφέρει τρία κύρια οφέλη:
- Αντιπλημμυρική Θωράκιση: Μειώνεται ο κίνδυνος απότομης συσσώρευσης υλικών που προκαλούν υπερχειλίσεις.
- Ελεύθερη Μετανάστευση: Τα ψάρια μπορούν πλέον να ανεβαίνουν από τη Λίμνη Πρέσπα προς το ποτάμι χωρίς ανυπέρβλητα εμπόδια.
- Αποκατάσταση Τοπίου: Η κοίτη του ποταμού ανακτά την αυθεντική, φυσική της όψη, ενισχύοντας το οικοτουριστικό προφίλ της περιοχής.
Η παρέμβαση στον Άγιο Γερμανό θεωρείται έργο-πιλότος για όλη την Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι η προστασία των ανθρώπινων υποδομών μπορεί να συμβαδίσει αρμονικά με την αναγέννηση των οικοσυστημάτων.



