ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς :
1. Τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Θ. Λιβάνιο
2. Τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχ. Χρυσοχοΐδη
Θέμα: «Εμπόδια παντού για τα άτομα με αναπηρία, χωρίς η Πολιτεία να εφαρμόζει
επαρκώς τη νομοθεσία που η ίδια έχει θεσμοθετήσει»
Κύριοι Υπουργοί,
Καταγγελίες και διαμαρτυρίες από άτομα με αναπηρία, χρόνιες, σπάνιες παθήσεις ή/και μειωμένη κινητικότητα σχετικά με ζητήματα προσβασιμότητας και τα εμπόδια που συναντούν λόγω μη τήρησης της νομοθεσίας, φτάνουν συνεχώς από όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ, οδηγοί όδευσης τυφλών καλυμμένοι από διάφορα εμπόδια, όπως τραπεζοκαθίσματα, ράμπες κλεισμένες από οχήματα, από κάδους σκουπιδιών, θέσεις στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία κατειλημμένες από οχήματα ατόμων χωρίς αναπηρία και πολλά άλλα ζητήματα, είναι η πραγματικότητα που αποκλείει τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα από τη συμμετοχή τους στην κοινωνία.
Χαρακτηριστική και απολύτως ενδεικτική της κατάστασης αποτελεί αυτή ενός πολίτη με αναπηρία στο Αιγάλεω Αττικής που σε όλο το μήκος επί της οδού Αγίας Λαύρας την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου δεν μπορούσε να κάνει χρήση του οδηγού όδευσης τυφλών καθ’ όλο το μήκος διαδρομής, αφού αυτή είχε καταληφθεί με τραπεζοκαθίσματα . Μάλιστα, στα σημεία που δεν υπήρχαν καταστήματα, οι οδεύσεις ήταν κατειλημμένες από οχήματα.
Ωστόσο, το ανωτέρω περιστατικό δεν αποτελεί την εξαίρεση αλλά τον κανόνα καταπάτησης της προσβασιμότητας σε όλη τη χώρα, αφού τα προβλήματα προσβασιμότητας και τα εμπόδια που συναντούν πολίτες με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις λόγω μη τήρησης της νομοθεσίας, αφενός απειλεί τη σωματική τους ακεραιότητα , αφετέρου τους στερεί το δικαίωμα συμμετοχής σε ίση βάση με τους πολίτες χωρίς αναπηρία.
Επειδή η προσβασιμότητα σε όλες τις εκφάνσεις αποτελεί αυτοτελές δικαίωμα αλλά και αναγκαία συνθήκη για την άσκηση των υπολοίπων δικαιωμάτων και για την ισότιμη και πλήρη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο.
Επειδή η παρεμπόδιση -ακούσια ή εκούσια- που αποτρέπει την πρόσβαση σε υποδομές και εξοπλισμούς, αγαθά και υπηρεσίες, σε όλη την επικράτεια, αποτελεί στην πράξη αναίρεση θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Επειδή στο άρθρο 61 του Ν. 4488/2017 που περιλαμβάνει τις «Κατευθυντήριες Διατάξεις Υλοποίησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες» ορίζεται ότι: «Κάθε φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να διασφαλίζει την ισότιμη άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στο πεδίο των αρμοδιοτήτων ή δραστηριοτήτων του, λαμβάνοντας κάθε πρόσφορο μέτρο και απέχοντας από οποιαδήποτε ενέργεια ή πρακτική που ενδέχεται να θίγει την άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ. Ιδίως υποχρεούται: α) να αφαιρεί υφιστάμενα εμπόδια κάθε είδους,…ε)να προάγει με θετικά μέτρα την ισότιμη συμμετοχή και άσκηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ στον τομέα της αρμοδιότητας ή δραστηριότητάς του».
Επειδή με το ν. 5209/2025 έχουν αυστηροποιηθεί οι ποινές στις περιπτώσεις αντικοινωνικών συμπεριφορών, που εμποδίζουν την προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις καθώς και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα (π.χ. στάθμευση σε θέση ΑμεΑ, οδήγηση σε πεζοδρόμους, πλατείες, πεζοδρόμια, νησίδες ασφαλείας κ.λπ.)
Ερωτάσθε κ.κ. Υπουργοί:
1. Με ποιο σχέδιο και ποια μέτρα προτίθεσθε να αντιμετωπίστε αυτή την κατάσταση που προσβάλλει τον πυρήνα όχι μόνο των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία αλλά συνολικά του πολιτισμού της κοινωνίας μας;
2. Πόσους ελέγχους και ποιες οι κυρώσεις έχουν επιβληθεί σε περιπτώσεις αντικοινωνικών οδηγικών συμπεριφορών και παραβάσεων -όπως αυτές ενδεικτικά παρουσιάζονται ανωτέρω- σε βάρος της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία σύμφωνα με όσα ισχύουν στο ν.5209/2025 και της εν γένει κείμενης νομοθεσίας;
3. Πόσοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί από τους Δήμους ή/και τις Αστυνομικές Αρχές και πόσες κυρώσεις έχουν επιβληθεί σε περιπτώσεις αυθαίρετης χρήσης κοινόχρηστων χώρων με βάση το άρθρο 31 του ν. 5143/2024;
4. Για ποιο λόγο η Άμεση Δράση δεν ανταποκρίνεται στα αιτήματα των πολιτών προκειμένου να βεβαιώσει τις σχετικές παραβάσεις;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Παππάς Πέτρος

Λιακούλη Ευαγγελία

Σταρακά Χριστίνα

Τσίμαρης Ιωάννης