ΔΤ| Χουρδάκης: Επιστημονική διαφάνεια και δημόσια υγεία για τα επεισόδια Σαχαριανής σκόνης

Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υγείας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κατέθεσε ο Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Καθηγητής Ιατρικής Α.Π.Θ., Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης, σχετικά με την επιστημονική παρακολούθηση και τις επιπτώσεις των επεισοδίων μεταφοράς Σαχαριανής σκόνης στην Ελλάδα.
Η μεταφορά αφρικανικής σκόνης αποτελεί γνωστό και μελετημένο ατμοσφαιρικό φαινόμενο. Ωστόσο, η αυξημένη ένταση και συχνότητα των πρόσφατων επεισοδίων, σε συνδυασμό με τις υπερβάσεις συγκεντρώσεων ΑΣ10 και ΑΣ2,5 που καταγράφονται σε αρκετές περιοχές της χώρας, καθιστούν αναγκαία την πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση και διαφάνεια.
Με την Ερώτησή του, ο κ. Χουρδάκης ζητά:
 Συστηματική ποιοτική και χημική ανάλυση των αιωρούμενων σωματιδίων από
κρατικά ή πιστοποιημένα εργαστήρια.
 Δημόσια και ανοικτή πρόσβαση στα δεδομένα μετρήσεων.
 Επιδημιολογική αξιολόγηση των επιπτώσεων στη δημόσια υγεία.
 Πρωτόκολλα έγκαιρης προειδοποίησης για σχολεία και ευπαθείς ομάδες.
 Αξιολόγηση των επιπτώσεων σε κρίσιμες υποδομές και δίκτυα.
Η παρέμβαση βασίζεται στο ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο (Οδηγία 2008/50/ΕΚ)
και στις Κατευθυντήριες Οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την ποιότητα του αέρα.
Δήλωση Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκη
«Η μεταφορά Σαχαριανής σκόνης είναι φυσικό φαινόμενο. Η διαχείρισή του όμως είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και θεσμικής ευθύνης. Οι πολίτες δικαιούνται πλήρη επιστημονική ενημέρωση, διαφάνεια στα δεδομένα και σαφή σχέδια προστασίας, ιδίως για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπνευστικά προβλήματα. Η αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων πρέπει να βασίζεται σε μετρήσεις, τεκμηρίωση και συντονισμό. Η επιστήμη προηγείται κάθε εικασίας.»

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς: 1. Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο

Παπασταύρου
2. Τον Υπουργό Υγείας, κ. Σπυρίδωνα- Άδωνι Γεωργιάδη
3. Τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας,
κ. Ιωάννη Κεφαλογιάννη

Θέμα: «Επιστημονική παρακολούθηση, ποιοτική ανάλυση και
επιπτώσεις επεισοδίων μεταφοράς Σαχαριανής σκόνης στην
Ελλάδα»

Κύριοι Υπουργοί,
Η μεταφορά αφρικανικής σκόνης προς την Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί τεκμηριωμένο ατμοσφαιρικό φαινόμενο, το οποίο έχει μελετηθεί εκτενώς από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO), τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (EEA) και το πρόγραμμα Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).
Τα τελευταία έτη παρατηρούνται αυξημένης έντασης και διάρκειας επεισόδια μεταφοράς σκόνης, με σημαντικές υπερβάσεις συγκεντρώσεων ΑΣ10 και ΑΣ2,5 σε πολλούς σταθμούς μέτρησης της χώρας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του εθνικού δικτύου παρακολούθησης ποιότητας αέρα. Βάσει της Οδηγίας 2008/50/ΕΚ και των Κατευθυντήριων Οδηγιών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO Air Quality Guidelines 2021), η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει:
 συστηματική παρακολούθηση των συγκεντρώσεων,
 ποιοτική και χημική ανάλυση των αιωρούμενων σωματιδίων,
 διαφάνεια και δημόσια πρόσβαση στα δεδομένα,
 αξιολόγηση επιπτώσεων στη δημόσια υγεία,

 έγκαιρη ενημέρωση και προστασία των ευπαθών ομάδων.
Δεδομένης της αυξανόμενης συχνότητας των φαινομένων και της σημασίας τους για τη δημόσια υγεία και τις κρίσιμες υποδομές της χώρας, αλλά και του γεγονότος πως η προστασία της Δημόσιας Υγείας και η διασφάλιση της περιβαλλοντικής ποιότητας επιβάλλουν πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση, θεσμική διαφάνεια και συνεχή λογοδοσία, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

Α. Ποιοτική και Χημική Ανάλυση Αερολυμάτων
1. Ποια κρατικά ή πιστοποιημένα εργαστήρια (όπως ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Πανεπιστημιακά Ιδρύματα) διενεργούν συστηματικές αναλύσεις της σύστασης των αιωρούμενων σωματιδίων κατά τη διάρκεια επεισοδίων Σαχαριανής σκόνης;
2. Ποια είναι τα αποτελέσματα των αναλύσεων ως προς:
o την ορυκτολογική σύσταση,
o τα ιχνοστοιχεία και βαρέα μέταλλα,
o τα οργανικά και ανόργανα συστατικά;
3. Υπάρχει ανοικτή και τακτικά επικαιροποιούμενη δημοσιοποίηση των σχετικών δεδομένων (open data) και σε ποια ηλεκτρονική πλατφόρμα είναι προσβάσιμα;
Β. Δημόσια Υγεία και Επιδημιολογική Παρακολούθηση
4. Υφίσταται συστηματική επιδημιολογική παρακολούθηση της συσχέτισης επεισοδίων υψηλών συγκεντρώσεων ΑΣ10 και ΑΣ2,5 με:
1.1 αυξημένες επισκέψεις ή εισαγωγές σε Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών,
1.2 παροξύνσεις άσθματος ή Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας,
1.3 καρδιαγγειακά επεισόδια;

2 Έχουν εκπονηθεί σχετικές μελέτες από το Υπουργείο Υγείας ή συνεργαζόμενους δημόσιους φορείς και ποια είναι τα βασικά συμπεράσματά τους;
3 Υπάρχει επικαιροποιημένο πρωτόκολλο έγκαιρης προειδοποίησης σχολικών μονάδων, ευπαθών ομάδων και επαγγελματιών υγείας κατά τις ημέρες υπέρβασης των ορίων;

Γ. Επιπτώσεις σε Υποδομές και Τεχνικά Συστήματα
7. Έχει αξιολογηθεί η επίδραση των επεισοδίων μεταφοράς σκόνης:
 στη λειτουργία αεροδρομίων και μεταφορών,
 στην απόδοση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
 σε δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας;
8. Υφίσταται διαυπουργικός μηχανισμός συντονισμού για την αντιμετώπιση
των επιπτώσεων αυτών;
Δ. Διαχείριση Κινδύνου και Πολιτική Προστασία
9. Υπάρχει επικαιροποιημένο εθνικό σχέδιο διαχείρισης επεισοδίων αυξημένης ατμοσφαιρικής ρύπανσης λόγω φυσικής μεταφοράς σκόνης;
10. Πώς διασφαλίζεται η έγκαιρη, επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενιαία ενημέρωση των πολιτών;